Có một sự thật rất buồn cười về con người: nhiều khi ta không chọn tương lai tốt hơn, chỉ vì đang tiếc nuối quá khứ đã mất.
Ví dụ nhé:
Bạn uống cà phê ở một quán quen hơn chục lần, mỗi lần 50 nghìn, tính ra hơn 500 nghìn rồi. Một hôm, nhân viên mới nói: “Anh mở thẻ thành viên đi, chi tiêu 2 triệu sẽ có nhiều ưu đãi hấp dẫn lắm!”
Và thay vì nghĩ đến lợi ích tương lai, bạn lại tiếc nuối: “Ủa, vậy là hơn chục ly trước tôi đâu được gì? Thôi khỏi!”
Đây chính là tâm lý tiếc, hay nói cách khác là mắc kẹt trong chi phí đã mất. Bạn tiếc vài trăm nghìn quá khứ đến nỗi bỏ qua vài triệu lợi ích trong tương lai.
Giống như chuyện mất một cây mà bỏ cả khu rừng.
Thật ra, tâm lý này không chỉ ở chuyện cà phê. Nó xảy ra khắp nơi:
-
Trong kinh doanh, có người thấy mình đã đầu tư vài năm vào một dự án lỗ, nên không dám rút lui. Họ sợ tiếc công, tiếc tiền đã bỏ, rồi tiếp tục rót thêm cho đến khi mất trắng.
-
Trong các mối quan hệ, có người biết rõ một mối quan hệ không còn tốt đẹp, nhưng lại ngại buông vì đã “đi với nhau mấy năm rồi”, cuối cùng đánh đổi cả tuổi trẻ chỉ để giữ một thói quen.
-
Trong học tập và công việc, có người biết ngành mình chọn không phù hợp, nhưng lại tiếc mấy năm học, tiếc công sức đã bỏ ra, nên cố gồng tiếp thay vì chọn một con đường đúng hơn.
Câu hỏi là: ta muốn được gì trong tương lai, hay ta chỉ muốn ôm khư khư quá khứ để thấy mình “không mất”?
Quá khứ đã xong rồi, coi nó như chi phí. Vì bạn không thể uống lại chục ly cà phê kia. Bạn cũng không thể đòi lại mấy năm đã học hay đã yêu được.